View the painting: Salvador Dalí, Crucifixion (Corpus Hypercubus), 1954 — Metropolitan Museum of Art
പരമ്പരാഗത ക്രൈസ്തവ കലയുടെ ദൃശ്യഭാഷയിൽ നിന്ന് തികച്ചും വിഭിന്നമായ ഒരു ക്രൂശിത രൂപത്തെയാണ് സാൽവദോർ ഡാലിയുടെ ‘കോർപ്പസ് ഹൈപ്പർക്യൂബസ്’ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. നിവർത്തി വെച്ച ഒരു ഹൈപ്പർക്യൂബ് (unfolded hypercube) എന്ന രൂപത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന എട്ട് ക്യൂബുകൾക്ക് മുൻപിലായി ക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരം തങ്ങിനിൽക്കുന്നു. ഉയർത്തപ്പെട്ട കുരിശ്, താഴെ സാക്ഷിയായി നിൽക്കുന്ന ഏക രൂപം, താഴേക്ക് ചായുന്ന ശരീരം എന്നിങ്ങനെ ക്രൂശീകരണത്തിന്റെ പരിചിതമായ ഘടകങ്ങളെല്ലാം ഇതിലുണ്ടെങ്കിലും, അവയെല്ലാം തികച്ചും അപരിചിതമായൊരു ജ്യാമിതിക്കുള്ളിലാണ് പുനഃക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
കുരിശ് ഇവിടെ മരത്തടികൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതല്ല. അതൊരു ‘ടെസറാക്റ്റിന്റെ’ (tesseract) ശൃംഖലയാണ്; അതായത് നാലാം മാനത്തിലുള്ള ഒരു ക്യൂബിനെ മൂന്നാം മാനത്തിലേക്ക് പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത രൂപം. ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഇത്തരമൊരു ഘടന ഒരു നിഴൽചിത്രം അഥവാ പ്രൊജക്ഷൻ ആയി മാത്രമേ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ; അതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ഉന്നത മാനത്തിന്റേതാണ്. ഈ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ ആശയത്തെ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു ഘടനയായി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഡാലി ചെയ്യുന്നത്.
ക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരം ഈ ഘടനയിൽ തറയ്ക്കപ്പെട്ടതല്ല, മറിച്ച് അതിന് മുന്നിലായി നിൽക്കുകയാണ്. കൈകാലുകളിൽ ആണിപ്പഴുതുകളില്ല. ക്രൂശീകരണത്തിന്റെ മുറിപ്പാടുകളും ചിത്രത്തിൽ ഒരിടത്തുമില്ല. കൃത്യമായ അനുപാതങ്ങളോടു കൂടിയ ശരീരം അക്ഷതമായി നിലകൊള്ളുന്നു; മുകളിൽ നിന്നുള്ള തീവ്രമായ പ്രകാശം ക്രിസ്തുവിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. വേദനയേക്കാൾ ഉപരിയായി ഒരു ധ്യാനഭാവമാണ് ക്രിസ്തുവിന്റെ ചായ്ഞ്ഞ ശിരസ്സിൽ നിഴലിക്കുന്നത്. ശരീരവും കുരിശിന്റെ ഘടനയും തമ്മിലുള്ള ഈ അകലം സവിശേഷമായ ഒരു ദൃശ്യബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഹൈപ്പർക്യൂബ് ടൈൽ പാകിയ തറയിൽ നിഴൽ വീഴ്ത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് ഭൗതികമായ താങ്ങുകളില്ലാതെ തങ്ങി നിൽക്കുകയാണ്. ദൃശ്യലോകത്തിന് അപ്പുറമുള്ള ഒന്നിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന ഒരു ഘടനയായാണ് ഹൈപ്പർക്യൂബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
കുരിശിന് താഴെ ഏകയായി നിൽക്കുന്നത് സ്ത്രീയെ മഗ്ദലന മറിയമായാണ് പലപ്പോഴും വ്യാഖ്യാനിക്കാറുള്ളത്. അവൾ നിൽക്കുന്ന തറ നവോത്ഥാന കാലത്തെ പെർസ്പെക്റ്റീവ് നിയമങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നു. സ്ത്രീ രൂപത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ഈ രംഗത്തിന് ഒരു മാനുഷിക അളവുകോൽ നൽകുന്നു. അവൾ ഭൗതിക ലോകത്ത് ഉറച്ചുനിന്നുകൊണ്ട് മുകളിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലേക്ക് നോക്കുന്നു. ഈ ചിത്രം മൂന്ന് ദൃശ്യതലങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കുന്നു: താഴെ സാക്ഷിയും ടൈൽ പാകിയ തറയുമടങ്ങുന്ന ഭൗമികതലം, മധ്യത്തിൽ ക്രിസ്തുവിന്റെ ഭൗതികശരീരം, പിന്നിലായി ഹൈപ്പർക്യൂബിന്റെ ജ്യാമിതീയ ഘടന. ക്രിസ്തു ഏത് തലത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത് എന്ന കാര്യത്തിൽ വായനക്കാരന് എളുപ്പത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധം ഈ ബന്ധം സന്ദിഗ്ദ്ധമായി തുടരുന്നു.
മുകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശം ഈ സന്ദിഗ്ദ്ധതയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ക്യൂബുകളുടെ അരികുകളെ വ്യക്തമാക്കുന്ന ആ പ്രകാശം ചിത്രത്തിനുള്ളിലെ ഒരു സ്രോതസ്സിൽ നിന്നല്ല വരുന്നത്. ചിത്രത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിന് അപ്പുറം നിന്നു വരുന്ന ഈ പ്രകാശം ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലത്തെ ഇരുട്ടിലാക്കി ക്രിസ്തുവിനെ മാത്രം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ഹൈപ്പർക്യൂബ് എന്നത് നാലാം മാനത്തിന്റെ മൂന്നാം മാനത്തിലുള്ള പ്രതിഫലനമായതിനാൽ, ഈ കുരിശിനെ സാധാരണ കാഴ്ചയ്ക്ക് അപ്പുറമുള്ള ഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി വായിക്കാം. മനുഷ്യലോകം അതിന് അപ്പുറമുള്ള ഒരു തലവുമായി സന്ധിക്കുന്ന നിമിഷമായാണ് ഇവിടെ ക്രൂശീകരണം ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
ഇതൊരു നിശ്ചിതമായ ദൈവശാസ്ത്ര വ്യാഖ്യാനമല്ല. ഹൈപ്പർക്യൂബിനെ കുരിശിന്റെ ആധുനികമായ ഒരു പുനരാവിഷ്കാരമായി മാത്രം കാണുന്നവരുമുണ്ട്. എങ്കിലും ഗണിതശാസ്ത്രത്തോടും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തോടും ഡാലി പുലർത്തിയിരുന്ന താല്പര്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ഈ ജ്യാമിതി വെറുമൊരു അലങ്കാരമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാകും. ആണിപ്പഴുതുകളുടെയും മുറിവുകളുടെയും അഭാവം ശാരീരികമായ പീഡനങ്ങളിൽ നിന്ന് ആത്മീയമായ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത ഐക്കണുകൾ സ്വർണ്ണ പശ്ചാത്തലവും പ്രതീകാത്മക ചലനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദൈവികതയെ ആവിഷ്കരിച്ചപ്പോൾ, ഡാലി ആധുനിക ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ ഉയർന്ന മാനങ്ങളെയും പ്രകാശത്തിന്റെ തീവ്രതയെയും ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
റുബ്ലേവിന്റെ ‘ത്രീത്വം’ മുതൽ മറിയത്തിന്റെ ഐക്കണുകൾ വരെ നീളുന്ന ഈ ദൃശ്യപരമ്പരയുടെ അവസാനം ഡാലിയുടെ ചിത്രം വരുന്നത് ഉചിതമാണ്. ദൃശ്യലോകം എങ്ങനെയാണ് അതിന് അപ്പുറമുള്ള യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് എന്ന പാരമ്പര്യ ചോദ്യത്തെ ഒരു ആധുനിക കലാകാരൻ എങ്ങനെ സമീപിച്ചു എന്ന് ഈ ചിത്രം കാണിച്ചുതരുന്നു. ക്രിസ്തു ഇവിടെ ഭൗമികമായ സാക്ഷിക്കും അതീന്ദ്രിയമായ ജ്യാമിതിക്കും ഇടയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ ചിത്രം ധ്യാനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് അവതരിപ്പിക്കുന്ന രഹസ്യത്തെ പൂർണ്ണമായി പരിഹരിക്കുന്നില്ല.