ദൈവം: ഡിസൈനിനും ഡാർവിനും അപ്പുറം

ആമുഖം

ജൈവലോകത്തിലെ സങ്കീർണ്ണത മനുഷ്യചിന്തയെ ഏറെക്കാലമായി ആകർഷിക്കുകയും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു വിഷയമാണ്. ജീവന്റെ ആന്തരിക ക്രമീകരണങ്ങളും വിവരസമ്പത്തും വെറും യാദൃച്ഛിക ഭൗതികപ്രക്രിയകളുടെ പരിണതഫലമാണോ, അതോ അവയിൽ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ബോധപൂർവ്വമായ ആസൂത്രണം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം, ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ദർശനത്തിന്റെയും ദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെയും അതിരുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാനപ്രശ്നമായി ഇന്നും തുടരുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ (Intelligent Design) എന്ന ചിന്താപദ്ധതി, ഡാർവീനിയൻ പരിണാമവ്യാഖ്യാനങ്ങൾക്ക് എതിരെ ഒരു ബൗദ്ധിക വെല്ലുവിളിയായി ഉയർന്നുവന്നത്.

ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈനിനെ അനുകൂലിക്കുകയോ നിഷേധിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നതിലുപരി, അതിന്റെ ശക്തമായ വാദങ്ങളെ അവയുടെ സ്വന്തം ചട്ടക്കൂടിൽ പരിശോധിക്കുകയും, അതേ വാദങ്ങൾക്ക് ആധുനിക പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം നൽകുന്ന തന്മാത്രാതലത്തിലുള്ള മറുപടികളെ നിഷ്പക്ഷമായി വിലയിരുത്തുകയെന്നതുമാണ്. അതിനായി, പ്രബന്ധത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗം ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വാദങ്ങളെ അവയുടെ സമഗ്രതയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വരുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ, അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണത, ജൈവവിവരങ്ങൾ, അസംഭാവ്യത തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിണാമ ശാസ്ത്രം നൽകുന്ന വിശദീകരണങ്ങൾ ക്രമാനുഗതമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ, ഇവോ–ഡീവോയുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളും, വ്യാഖ്യാനത്തിലെ രീതിശാസ്ത്രപരമായ ജാഗ്രതയും, ദൈവശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും പരിഗണിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ സംവാദത്തിന്റെ ബൗദ്ധിക പരിധികളും സാധ്യതകളും തിരിച്ചറിയാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഭാഗം ഒന്ന്

‘ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ’ — വാദമുഖങ്ങളും യുക്തിയും

ഈ ലേഖനത്തിന്റെ പ്രഥമ ഖണ്ഡം ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ എന്ന ചിന്താപദ്ധതിയുടെ ആന്തരിക യുക്തിയെയും സാങ്കേതിക അവകാശവാദങ്ങളെയും അതിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ജൈവലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെയും ആന്തരിക ക്രമീകരണങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച ഡാർവീനിയൻ വിശദീകരണങ്ങൾക്ക് ഒരു ദാർശനികവും ശാസ്ത്രീയവുമായ വെല്ലുവിളിയാണ് ഈ സമീപനം ഉയർത്തുന്നത്. പ്രകൃതിയിലെ സങ്കീർണ്ണതയെ വെറും യാദൃച്ഛികതയുടെയും അന്ധമായ ഭൗതികചലനങ്ങളുടെയോ പരിണതഫലമായി കാണുന്നതിന് പകരം, ജീവന്റെ അടിസ്ഥാനഘടനകളിൽ ബോധപൂർവ്വമായ ഒരു ആസൂത്രണം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന നിഗമനമാണ് ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.

ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വാദങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദു അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണത (Irreducible Complexity) എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ്. പരസ്പരപൂരകങ്ങളായ അനേകം ഘടകങ്ങൾ കൃത്യമായി ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ജൈവവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന്, അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് അനിവാര്യമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘടകത്തെ നീക്കം ചെയ്താൽ ആ വ്യവസ്ഥ പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനരഹിതമാകുന്നുവെങ്കിൽ, അത്തരം വ്യവസ്ഥയെ അന്യൂന സങ്കീർണ്ണതയുള്ളതെന്ന് അവർ നിർവ്വചിക്കുന്നു. ഈ വാദം ജൈവഘടനകൾ സങ്കീർണ്ണമാണെന്ന പൊതുവായ നിരീക്ഷണമല്ല; മറിച്ച്, പടിപടിയായ പരിണാമം ചില ജൈവവ്യവസ്ഥകൾക്ക് തത്വപരമായി തന്നെ അസാധ്യമാണെന്ന നിശിതമായ അവകാശവാദമാണ്. പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണം നിലവിലുള്ള ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങളെ മാത്രം സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ഫിൽട്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ, പ്രവർത്തനരഹിതമായ ഇടനില ഘട്ടങ്ങൾക്ക് അതിജീവന മൂല്യം നൽകാൻ അതിന് സാധ്യമല്ല. അതിനാൽ, എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ഒരേസമയം ഒത്തുചേരുമ്പോൾ മാത്രം പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ ക്രമാനുഗതമായി രൂപപ്പെടുക ബൗദ്ധികമായി അസംബന്ധമാണെന്നാണ് ഈ നിലപാട്. മൈക്കൽ ബീഹി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നതുപോലെ, ഡാർവീനിയൻ പ്രക്രിയകൾ നിലവിലുള്ള ഘടനകളെ മിനുക്കിയെടുക്കാൻ (tinkering) ശേഷിയുള്ളവയായിരിക്കാം; എന്നാൽ ശൂന്യതയിൽ നിന്ന് അനേകം ഘടകങ്ങളെ ഒരേസമയം ഏകോപിപ്പിക്കേണ്ടി വരുന്ന സങ്കീർണ്ണ യന്ത്രങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ അവ അപ്രാപ്തമാണ്. ഒരു വ്യവസ്ഥയുടെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘടകം ഇല്ലെങ്കിൽ പോലും അത് പൂർണ്ണമായും തകരുന്നുവെങ്കിൽ, അത്തരം വ്യവസ്ഥയുടെ ഉത്ഭവം പടിപടിയായ പരിണാമത്തിലൂടെയായിരുന്നുവെന്ന് കരുതുന്നത് ബൗദ്ധികമായ ശൂന്യതയാണെന്നാണ് ഈ വാദത്തിന്റെ അന്തർലക്ഷ്യം.

ഈ അവകാശവാദത്തെ ദൃഢീകരിക്കാൻ ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ പ്രധാനമായും ചില പ്രത്യേക ജൈവവ്യവസ്ഥകളെ വിശദമായ വിശകലനവിധേയമാക്കുന്നു. ബാക്ടീരിയകളുടെ ചലനത്തിന് സഹായിക്കുന്ന ഫ്ലാജല്ലം അതീവ സൂക്ഷ്മവും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒരു മോട്ടോർ സംവിധാനമാണ്. റോട്ടർ, സ്റ്റേറ്റർ, ഡ്രൈവ് ഷാഫ്റ്റ്, ഫിലമെന്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നാല്പതോളം വ്യത്യസ്ത പ്രോട്ടീൻ ഘടകങ്ങൾ അത്യന്തം കൃത്യതയോടെ വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനത്തിൽ, ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘടകത്തിന്റെ അഭാവം പോലും പൂർണ്ണമായ പ്രവർത്തനനാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ചലനശേഷി മാത്രമാണ് ഇതിന്റെ ധർമ്മമെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഭാഗിക ഘട്ടങ്ങൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ഒരു അതിജീവന മൂല്യം ഉണ്ടാകില്ല; അതിനാൽ, പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണത്തിന് അവയെ സംരക്ഷിക്കാൻ കാരണമില്ലെന്നതാണ് ഇവിടെ ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്ന വാദം.

രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയും സമാനമായ ഒരു അന്യൂന സങ്കീർണ്ണതയുടെ ഉദാഹരണമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഒന്നിനുപിറകെ ഒന്നായി സജീവമാകുന്ന പ്രോട്ടീനുകളുടെ ഈ ശൃംഖലയിൽ, ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘട്ടത്തിലെ തകരാർ രക്തസ്രാവം തടയുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അനിയന്ത്രിതമായ കട്ടപിടിത്തത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയോ ചെയ്യും. ഓരോ ഘടകവും കൃത്യമായ സമയത്തും ക്രമത്തിലും പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്റെ അനിവാര്യത, ഈ സംവിധാനത്തെ ക്രമാനുഗത പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമായി കാണുന്നത് എത്രത്തോളം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാണെന്ന് ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

കണ്ണിന്റെ ദർശന സംവിധാനവും ഈ വാദത്തിൽ പ്രധാനമാണ്. പ്രകാശത്തെ സ്വീകരിക്കുന്ന റെറ്റിന, ആ സംജ്ഞകളെ വൈദ്യുത സന്ദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന നാഡീവ്യൂഹം, അവയെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന മസ്തിഷ്ക ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ ഒരേസമയം നിലവിലില്ലാത്ത പക്ഷം ദർശനം അസാധ്യമാണ്. ഭാഗികമായ കണ്ണിന് യാതൊരു പ്രയോജനവുമില്ലെന്ന നിരീക്ഷണം, ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ ക്രമാനുഗതമായി രൂപപ്പെട്ടതാണെന്ന ഡാർവീനിയൻ നിഗമനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

ഘടനാപരമായ സങ്കീർണ്ണതയിൽ നിന്ന് മാറി, ജൈവവ്യവസ്ഥകളിലെ വിവരസ്വഭാവത്തിലേക്ക് (Biological Information) ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതോടെ ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വാദം കൂടുതൽ വിവിധോന്മുഖമാകുന്നു. കോശങ്ങൾ ദ്രവ്യത്തിന്റെ കേവലമായ യാന്ത്രിക കൂട്ടമല്ല, മറിച്ച് നിർദ്ദേശാത്മക വിവരങ്ങളുടെ (Instructional Information) വാഹകരാണെന്നതാണ് ആധുനിക തന്മാത്രാ ജീവശാസ്ത്രം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന യാഥാർത്ഥ്യം. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വില്യം ഡെംസ്കി അവതരിപ്പിച്ച ‘നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണത’ (Specified Complexity) എന്ന സങ്കല്പം ഈ വാദഗതികളുടെ ബൗദ്ധികാധാരമായി മാറുന്നത്. ഒരു വിന്യാസം ഒരേസമയം അത്യന്തം സങ്കീർണ്ണവും, അതോടൊപ്പം ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ സംഭാവ്യത പ്രകാരം അസംഭവ്യവുമാകുകയും, കൂടാതെ ഒരു സ്വതന്ത്രമായ മാതൃകയോ ധർമ്മമോ പിന്തുടരുന്നതുമാണെങ്കിൽ (Specification), അത് ബോധപൂർവ്വമായ ഒരു ബൗദ്ധിക സ്രോതസ്സിനെയാണ് പ്രകടമാക്കുന്നത്.

ഇവിടെ ക്ലോഡ് ഷാനൻ അവതരിപ്പിച്ച ഇൻഫർമേഷൻ സിദ്ധാന്തവും ഡെംസ്കിയുടെ സമീപനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം സുവ്യക്തമാണ്. ഷാനനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇൻഫർമേഷൻ എന്നത് ഒരു സന്ദേശത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിന്റെയല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ അനിശ്ചിതത്വത്തിന്റെ അളവാണ്. അതിനാൽ, അർത്ഥശൂന്യവും ക്രമരഹിതവുമായ അക്ഷരക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന ഷാനൻ മൂല്യം ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ജൈവവ്യവസ്ഥകളിൽ പ്രസക്തമാകുന്നത് ഇത്തരം ‘അസംസ്കൃത സങ്കീർണ്ണതയല്ല’, മറിച്ച് ധർമ്മനിഷ്ഠമായ വിവരങ്ങളാണ്. ഡിഎൻഎ ക്രമങ്ങൾ ഒരു ഭാഷയിലെ വ്യാകരണനിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന വാക്യങ്ങൾ പോലെ, കൃത്യമായ പ്രോട്ടീനുകളെ നിർമ്മിക്കാനുള്ള അർത്ഥവത്തായ നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് വഹിക്കുന്നത്. ഈ ‘അർത്ഥം’ കേവല ഭൗതിക നിയമങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രം ഉരുത്തിരിയുന്നതല്ല. ഈ വാദത്തെ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായി ഉറപ്പിക്കാൻ ‘യൂണിവേഴ്സൽ പ്രോബബിലിറ്റി ബൗണ്ട്’ എന്ന പരിധി ഡെംസ്കി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആകെ ആയുസ്സിലും ലഭ്യമായ ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവിലും സംഭവിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര കുറഞ്ഞ സാധ്യതയുള്ള (അതായത് 10¹⁵⁰ ൽ ഒന്ന് എന്നതിലും കുറഞ്ഞ സാധ്യത) സംഭവങ്ങളെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ പരിധിക്ക് പുറത്തുള്ളവയായി കണക്കാക്കുന്നത്. ജൈവകോഡുകളിലെ സ്പെസിഫിക്കേഷൻ ഈ പരിധി മറികടക്കുന്നു എന്നതിനാൽ, അവയുടെ ഉത്ഭവത്തിന് പടിപടിയായുള്ള പരിണാമം അപര്യാപ്തമാണെന്നും, ഒരു ബൗദ്ധിക ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണെന്നും ഇവർ നിഗമനത്തിലെത്തുന്നു. കൂടാതെ, ‘നോ ഫ്രീ ലഞ്ച്’ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ആധാരമാക്കി, മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച ലക്ഷ്യമില്ലാത്ത തിരച്ചിൽ പ്രക്രിയകൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉയർന്ന നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണത സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഇവർ വാദിക്കുന്നു. പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണം മൗലികമായ വിവരങ്ങളെ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ പ്രാപ്തമായ ഒരു സ്രോതസ്സല്ല എന്ന വാദത്തിന് ഉപോദ്ബലകമായി, റിച്ചാർഡ് ലെൻസ്കിയുടെ പ്രശസ്തമായ ‘ദീർഘകാല പരിണാമ പരീക്ഷണത്തെ’ (Long-Term Evolution Experiment) ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ പ്രമാണമായി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ട്. ഓക്സിജന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സിട്രേറ്റ് ഉപാപചയം നടത്താൻ ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയകൾക്ക് കൈവന്ന ശേഷി പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വിജയമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും, തന്മാത്രാതലത്തിലുള്ള സൂക്ഷ്മ വിശകലനം ഇതൊരു നവീന വിവരസൃഷ്ടിയല്ലെന്ന വസ്തുതയിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.

സിട്രേറ്റ് വാഹകരായ പമ്പുകളെ (Citrate pumps) നിയന്ത്രിക്കുന്ന ജീനുകൾ ബാക്ടീരിയൽ ജനിതകഘടനയിൽ നേരത്തെ തന്നെ അന്തർലീനമായിരുന്നു. ഇവിടെ പുതിയ എൻസൈമുകളുടെ സംശ്ലേഷണമല്ല (Synthesis), മറിച്ച് ഒരു മ്യൂട്ടേഷനിലൂടെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ജനിതക നിയന്ത്രണ സംവിധാനം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുകയാണ് (Loss of Regulation) ഉണ്ടായത്. തന്മൂലം സന്ദർഭോചിതമല്ലാതെ പമ്പുകൾ അനിയന്ത്രിതമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഇടയായി. അതായത്, ഇവിടെ സംഭവിച്ചത് ഗുണപരമായ ഒരു ധർമ്മലബ്ധിയല്ല (Gain of Function), മറിച്ച് മുൻപേയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥയുടെ തകർച്ചയാണ്. പ്രകൃതിക്ക് നിലവിലുള്ള ക്രമങ്ങളെ താല്കാലികമായി പരിഷ്കരിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിലും, സങ്കീർണ്ണവും നിർദിഷ്ടവുമായ പുതിയ ജൈവവിവരങ്ങൾ (Complex Specified Information) ശൂന്യതയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കാൻ സാധ്യമല്ലെന്ന ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കളുടെ നിഗമനത്തിന് ഇത് അടിവരയിടുന്നു. അന്യൂന സങ്കീർണ്ണതയെയും നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണതയെയും മുൻനിർത്തിയുള്ള ഈ വാദമുഖങ്ങൾ ചേർത്തു വായിക്കുമ്പോൾ, ഡാർവീനിയൻ പരിണാമം കേവലം ഉപരിപ്ലവമായ ജൈവപരിവർത്തനങ്ങളെ മാത്രമേ വിശദീകരിക്കുന്നുള്ളൂ എന്നും, മൗലികമായ ജൈവവിവരങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം ബൗദ്ധികമായ ഒരു ആസൂത്രണത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്നും ഇവർ സമർത്ഥിക്കുന്നു.

ഭാഗം രണ്ട്

അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണതയ്ക്കുള്ള പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രത്യുത്തരം

മുൻ ഖണ്ഡത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണത എന്ന വാദം, ജൈവവ്യവസ്ഥകളെ അവയുടെ വർത്തമാനകാല രൂപത്തിൽ മാത്രം വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ട് അവയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് നിഗമനങ്ങളിലെത്തുന്നു എന്നതാണ് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വിമർശനം. ഒരു ജൈവവ്യവസ്ഥ ഇന്ന് അവിഭാജ്യമെന്നോ അന്യൂനമെന്നോ തോന്നുന്നു എന്നത്, അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും അതേ രീതിയിൽ തന്നെ പ്രവർത്തിച്ചിരിക്കണമെന്നില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഇവിടെ നിർണ്ണായകം. പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഒരു ഘടനയുടെ ധർമ്മം (function) എന്നത് സ്ഥിരവും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായ സ്വഭാവമല്ല; മറിച്ച്, ദീർഘകാല പരിണാമപരമായ പരിഷ്കരണങ്ങളിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ ഗുണമാണ്. അതിനാൽ, ഒരു വ്യവസ്ഥയുടെ ഇന്നത്തെ ധർമ്മത്തെ അതിന്റെ ആദിമ ഉത്ഭവരൂപത്തിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നത് ബൗദ്ധികമായി തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണ്.

ഒരു ജൈവവ്യവസ്ഥയുടെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘടകം നീക്കം ചെയ്താൽ അത് തകരുന്നു എന്ന വസ്തുത, ആ ഘടകങ്ങൾ ഒരിക്കലും സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടില്ലെന്നതിന്റെ തെളിവായി കാണാൻ കഴിയില്ല. മറിച്ച്, കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നടന്ന പരിണാമപരമായ പരിഷ്കരണങ്ങൾ ആ ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരാശ്രിതത്വം ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിച്ചുവെന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് ഇത് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. ഇന്നത്തെ വ്യവസ്ഥയിൽ അനിവാര്യമായി തോന്നുന്ന ഘടകങ്ങൾ, പരിണാമചരിത്രത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഘട്ടത്തിൽ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞ കാര്യക്ഷമതയോടെയെങ്കിലും സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ പൂർണ്ണമായും വേറിട്ട വ്യവസ്ഥകളുടെ ഭാഗങ്ങളായിട്ടുണ്ടാകാം. അതിനാൽ, ഇന്നത്തെ അവിഭാജ്യതയെ ആദ്യകാല അസാധ്യതയുടെ തെളിവായി സ്വീകരിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി സാധുവല്ല.

അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണത എന്ന വാദത്തിന് പരിണാമ ശാസ്ത്രം നൽകുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ മറുപടിയാണ് കോ-ഓപ്ഷൻ (Co-option) എന്ന സങ്കല്പം. നിലവിലുള്ള ഒരു ജൈവഘടനയെ പുതിയൊരു സാഹചര്യത്തിൽ പുതിയൊരു ധർമ്മത്തിനായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഈ പ്രക്രിയയിൽ, പരിണാമം പൂജ്യത്തിൽ നിന്ന് ഒന്നും സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് നിലവിലുള്ള ഘടനകളുടെ സാധ്യതാപരിധി വികസിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇതോടൊപ്പം നിലനിൽക്കുന്ന ആശയമാണ് ധർമ്മപരമായ പരിവർത്തനം (Functional Shift). ഒരു ഘടനയുടെ ആദിമ ധർമ്മവും അതിന്റെ അന്തിമ ധർമ്മവും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള സാമ്യം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല. ഇടനില ഘട്ടങ്ങൾ അന്തിമ രൂപത്തിന്റെ ചെറുപതിപ്പുകൾ ആകണമെന്ന അന്യൂന സങ്കീർണ്ണതാ വാദത്തിലെ മുൻവിധിയാണ് ഇവിടെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഒരു ഘടനക്ക് ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘട്ടത്തിൽ പര്യാപ്തമായ അതിജീവന മൂല്യം ഉണ്ടായാൽ മതി; അത് അന്തിമമായി ആവശ്യമായ ധർമ്മം ഉടൻ തന്നെ നിർവ്വഹിക്കണമെന്നില്ല. മുൻ ഖണ്ഡത്തിൽ അന്യൂന സങ്കീർണ്ണതയുടെ പ്രധാന ഉദാഹരണമായി അവതരിപ്പിച്ച ബാക്ടീരിയൽ ഫ്ലാജല്ലം തന്നെ, പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഈ വാദത്തിന്റെ ദൗർബല്യം തുറന്നുകാട്ടുന്ന മികച്ച ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. ഫ്ലാജല്ലം ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട, സ്വയംപര്യാപ്തമായ ഘടനയല്ല. അതിന്റെ ഘടകങ്ങളോട് ഘടനാപരമായും ജനിതകമായും സാമ്യമുള്ള Type III Secretion System (T3SS) എന്ന സംവിധാനം ബാക്ടീരിയകൾ ആതിഥേയ കോശങ്ങളിലേക്ക് വിഷാംശങ്ങളെയോ പ്രോട്ടീനുകളെയോ കുത്തിവെക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ സംവിധാനം ചലനധർമ്മമില്ലാതെ തന്നെ പ്രവർത്തനക്ഷമമാണ്, ഫ്ലാജല്ലത്തിലെ പല ഘടകങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഫ്ലാജല്ലത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാണെന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു. പരിണാമപരമായ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഫ്ലാജല്ലത്തിന്റെ ബേസൽ ബോഡി പോലുള്ള ഘടകങ്ങൾ ആദിമ ബാക്ടീരിയകളിൽ പ്രോട്ടീൻ സ്രവണത്തിനുള്ള സംവിധാനങ്ങളായിരുന്നുവെന്നും, പിൽക്കാലത്ത് അവ ചലനശേഷിയുള്ള മോട്ടോർ സംവിധാനത്തിന്റെ അടിത്തറയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടുവെന്നും ആണ്. കെന്നത്ത് മില്ലർ നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ, ഫ്ലാജല്ലം ബോധപൂർവ്വമായ രൂപകല്പനയുടെ തെളിവല്ല; മറിച്ച് ഇന്നത്തെ ഘടനയിൽ നിന്ന് ചരിത്രത്തെ വായിക്കുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്ന ബൗദ്ധിക പിശകിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.

രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്ന ശൃംഖലയും സമാനമായ രീതിയിൽ പരിണാമപരമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിലും ഒരേ തോതിലുള്ള സങ്കീർണ്ണത ഈ സംവിധാനത്തിനില്ല എന്നതാണ് ഇവിടെ നിർണ്ണായകമായ വസ്തുത. ചില മത്സ്യങ്ങളിലും ചില സസ്തനികളിലും, മനുഷ്യരിലേതിനേക്കാൾ ലളിതമായ കട്ടപിടിക്കൽ ശൃംഖലകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ പ്രവർത്തനക്ഷമമാണ്. ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഇന്നത്തെ മനുഷ്യരക്തത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ കട്ടപിടിക്കൽ സംവിധാനം ഒരു പൂർണ്ണമായ ഒരൊറ്റ ഘട്ടത്തിൽ ഉദിച്ച ഒന്നല്ല; മറിച്ച് ലളിതമായ സംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ക്രമാനുഗതമായ പുനർവിന്യാസങ്ങളിലൂടെയും വികസനങ്ങളിലൂടെയും രൂപപ്പെട്ടതാണ് എന്നതാണ്. കണ്ണിനെക്കുറിച്ചുള്ള “ഭാഗിക കണ്ണിന് യാതൊരു പ്രയോജനവുമില്ല” എന്ന വാദവും പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. പ്രകാശത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ലളിതമായ ഫോട്ടോറെസപ്റ്റീവ് കോശങ്ങൾ മുതൽ പ്രകാശദിശ തിരിച്ചറിയുന്ന കുഴിഞ്ഞ ഘടനകൾ, പ്രാഥമിക ലെൻസ് രൂപങ്ങൾ, ഒടുവിൽ ഉയർന്ന റെസല്യൂഷൻ ദർശനം നൽകുന്ന കണ്ണുകൾ വരെ വ്യത്യസ്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഇന്ന് തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ഘടനകളിൽ ഓരോന്നും അതത് സാഹചര്യങ്ങളിൽ പര്യാപ്തമായ അതിജീവന മൂല്യം വഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഇന്നത്തെ മനുഷ്യകണ്ണിനെ മാത്രം മാനദണ്ഡമാക്കി അതിന്റെ ഉത്ഭവം അസാധ്യമാണെന്ന് വിധിയെഴുതുന്നത് പരിണാമപരമായ വൈവിധ്യത്തെ അവഗണിക്കുന്നതാണെന്ന് ഈ കാഴ്ചപ്പാട് വാദിക്കുന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണത എന്നത് പരിണാമം അസാധ്യമാണെന്ന തെളിവല്ല; മറിച്ച് ദീർഘകാല പരിണാമചരിത്രത്തിൽ പരസ്പരാശ്രിതത്വം ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചതിന്റെ ഫലമാണ്. ഒരു വ്യവസ്ഥയുടെ ഇന്നത്തെ രൂപം മാത്രം പരിശോധിച്ച് അതിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് വിധിയെഴുതുന്നത്, പരിണാമം എന്ന പ്രക്രിയയുടെ ചരിത്രസ്വഭാവത്തെയും ഘടനാപരമായ വഴക്കത്തെയും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വാദങ്ങൾ ജൈവവ്യവസ്ഥകളിലെ ഏകോപനത്തെ ഗൗരവത്തോടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു എന്നത് നിഷേധിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ, ആ ഏകോപനത്തെ ചരിത്രരഹിതമായ അസാധ്യതയായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നിടത്താണ് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ അവയുടെ മൗലികമായ പിശക് സംഭവിക്കുന്നത്.

ഭാഗം മൂന്ന്

വിവരസിദ്ധാന്തം, അസംഭാവ്യത, ക്യൂമുലേറ്റീവ് സെലക്ഷൻ - ഡെംസ്കി–ബീഹി വാദങ്ങൾക്ക് പരിണാമപരമായ പ്രത്യുത്തരം

ജൈവവ്യവസ്ഥകളിലെ വിവരങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തെയും, വില്യം ഡെംസ്കി അവതരിപ്പിച്ച ‘നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണത’, ‘യൂണിവേഴ്സൽ പ്രോബബിലിറ്റി ബൗണ്ട്’ എന്നീ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികളെയും ഭാഗം ഒന്നിൽ നാം വിശദമായി പരിശോധിച്ചു. ലക്ഷ്യരഹിതമായ ഭൗതിക പ്രക്രിയകൾക്ക് ‘നോ ഫ്രീ ലഞ്ച്’ (No Free Lunch) സിദ്ധാന്തങ്ങളെ മറികടന്ന് ഇത്തരം ഉയർന്ന വിവരസമ്പത്ത് സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വാദഗതികൾക്ക് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം നൽകുന്ന പ്രത്യുത്തരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.

പരിണാമത്തെ ഒരു ‘സിംഗിൾ-സ്റ്റെപ്പ് സെലക്ഷൻ’ (Single-step selection) പ്രക്രിയയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഡെംസ്കിയുടെ വിശകലനത്തിലുള്ള മൗലികമായ പിശകായി പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. പരിണാമം ഒരൊറ്റ ശ്രമത്തിൽ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തേണ്ട ഒരു ലോട്ടറിയല്ല; മറിച്ച് ഓരോ ഘട്ടത്തിലും നിലവിലുള്ള വിജയകരമായ ക്രമങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും, അതിന്മേൽ പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ക്യൂമുലേറ്റീവ് സെലക്ഷൻ (Cumulative Selection) എന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഈ വ്യത്യാസം അവഗണിക്കുമ്പോൾ അസംഭാവ്യതയുടെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ കൃത്രിമമായി ഉയരുന്നു എന്നാണ് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ വാദം. റിച്ചാർഡ് ഡോക്കിൻസ് അവതരിപ്പിച്ച Weasel Program എന്ന ലളിതമായ മാതൃക ഇതിനെ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ക്രമരഹിതമായി അക്ഷരങ്ങൾ അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു നിശ്ചിത വാചകം രൂപപ്പെടാൻ അസാധ്യമായത്ര സമയം വേണ്ടിവരുമെങ്കിലും, ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ശരിയായ അക്ഷരങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്ന ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനം പ്രവർത്തിച്ചാൽ, അതേ ലക്ഷ്യം വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ കൈവരിക്കാനാകും. ഈ ഉദാഹരണം പരിണാമത്തെ ഒരു ഒറ്റയടിപ്പുള്ള സാധ്യതാ ചാട്ടമായി കാണുന്ന സമീപനം എത്രത്തോളം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, ഈ മാതൃകയ്‌ക്കെതിരെ ഉയർത്തപ്പെടുന്ന ഒരു ന്യായമായ വിമർശനം ഇവിടെ അംഗീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. Weasel Program ഒരു മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച ലക്ഷ്യവാചകത്തെ (target string) ആശ്രയിക്കുന്നു എന്നതാണ് ആ വിമർശനം. പ്രകൃതിക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ബ്ലൂപ്രിന്റോ ലക്ഷ്യബോധമോ ഇല്ലെന്നതിനാൽ, ഈ ഉപമ ജൈവപരിണാമത്തെ പൂർണ്ണമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ലെന്ന വാദം പ്രസക്തമാണ്. എന്നാൽ, ഈ പരിമിതി അംഗീകരിച്ചാലും, മാതൃകയുടെ മൗലിക ബോധ്യത്തിന് മാറ്റമില്ല.

പ്രകൃതിയിലെ ക്യൂമുലേറ്റീവ് സെലക്ഷൻ ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട അന്തിമലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന പ്രക്രിയയല്ല; മറിച്ച്, ഓരോ ഘട്ടത്തിലും നിലവിലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ പര്യാപ്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ക്രമങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകപ്പെടുകയും, അവയിൽ നിന്ന് പുതിയ സാധ്യതകൾ ഉയർന്നുവരികയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പ്രകൃതിയിൽ “ശരിയായ അക്ഷരങ്ങൾ” എന്ന് മുൻകൂട്ടി നിർവ്വചിച്ചിട്ടുള്ളതല്ല; മറിച്ച്, പരിസ്ഥിതിയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളും അതിജീവനസമ്മർദ്ദങ്ങളുമാണ് ഓരോ ഘട്ടത്തിലും എന്താണ് നിലനിൽക്കുന്നത് എന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, Weasel Program ഒരു കൃത്യമായ ജൈവ മാതൃകയല്ലെങ്കിലും, അസംഭാവ്യതയുടെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ എങ്ങനെ ഘട്ടപരമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ തകർന്നുവീഴുന്നു എന്നത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ആശയോപകരണമായാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ, പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണം വിവരങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയല്ല; മറിച്ച്, പരിസ്ഥിതിയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളെ ജനിതക ഘടനകളിലേക്ക് ചരിത്രപരമായി ആഗിരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംവിധാനമാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വിമർശനം, പരിണാമത്തെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ചരിത്രപരവും ഘട്ടപരവുമായ പ്രക്രിയയായി കാണാതെ, ഒരൊറ്റ ചാട്ടമായി കാണുന്നിടത്താണ് ശക്തിയാർജ്ജിക്കുന്നത്.

ഡെംസ്കിയുടെ നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണതാ വാദം നേരിടുന്ന മറ്റൊരു മൗലിക വിമർശനം, സ്പെസിഫിക്കേഷൻ (specification) എന്ന മാനദണ്ഡം ജൈവവ്യവസ്ഥകളിൽ പൂർണ്ണമായി ബാധകമല്ല എന്നതാണ്. ജൈവലോകത്ത് മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച ഒരു ബ്ലൂപ്രിന്റ് പ്രകൃതി പിന്തുടരുന്നില്ല. അതിജീവിക്കുന്ന ഏത് ഘടനയും, സംഭവിച്ചതിന് ശേഷം നോക്കുമ്പോൾ, ഒരു പ്രത്യേക ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നതായി തോന്നും. അത്തരത്തിൽ, ഒരു വിന്യാസം രൂപപ്പെട്ടതിന് ശേഷം അതിന്റെ അസംഭാവ്യതയെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് “അമ്പെയ്ത ശേഷം അതിനു ചുറ്റും വട്ടം വരയ്ക്കുന്നതിന്” തുല്യമാണെന്നാണ് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വിമർശനം. വിവരങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം എന്ന പ്രശ്നത്തിൽ, ജനിതക ഇരട്ടിപ്പ് (Gene Duplication) എന്ന പ്രതിഭാസം നിർണ്ണായകമാണ്. ഒരു ജീൻ പകർപ്പെടുക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഒരു പകർപ്പ് അതിന്റെ പഴയ ധർമ്മം തുടരുകയും, രണ്ടാമത്തെ പകർപ്പിന് പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണത്തിന്റെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദമില്ലാതെ പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുവഴി, നിലവിലുള്ള ജനിതക കോഡുകളുടെ പുനർക്രമീകരണത്തിലൂടെ തികച്ചും പുതിയ ജൈവശേഷികൾ രൂപപ്പെടാൻ കഴിയും. അന്റാർട്ടിക്കിലെ നോട്ടോതെനിയോയിഡ് മത്സ്യങ്ങളിലെ ആൻറി-ഫ്രീസ് പ്രോട്ടീനുകൾ, ഒരു ദഹന എൻസൈം ജീനിന്റെ പകർപ്പിൽ നിന്നുണ്ടായ പരിണാമപരമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമാണെന്ന കണ്ടെത്തൽ, വിവരവർദ്ധനവ് എങ്ങനെ സാധ്യമാകുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്.

ഇതിനു പുറമേ, മിക്കവാറും വലിയ പരിണാമ മാറ്റങ്ങൾ പുതിയ ജീനുകളുടെ സൃഷ്ടിയിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് നിലവിലുള്ള ജീനുകളുടെ പ്രവർത്തനരീതിയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന തിരിച്ചറിവും ഇവിടെ നിർണ്ണായകമാണ്. Gene regulation എന്ന തലത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ, ശരീരഘടനയിലും ധർമ്മങ്ങളിലും വൻ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. Hox ജീനുകൾ പോലുള്ള നിയന്ത്രണ ജീനുകൾ എപ്പോൾ, എവിടെ, എത്രമാത്രം സജീവമാകുന്നു എന്നതിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, സർപ്പങ്ങളുടെ നീണ്ട ശരീരവും പല്ലികളുടെ കൈകാലുകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ പോലുള്ള വലിയ രൂപപരിണാമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇവിടെ വിവരവർദ്ധനവ് പുതിയ അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് നിലവിലുള്ള വിവരങ്ങളുടെ പുനർവിന്യാസത്തിലൂടെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.

മുൻ ഖണ്ഡത്തിൽ ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ ഉദ്ധരിച്ച ലെൻസ്കിയുടെ ഇ. കോളി പരീക്ഷണം, വിവരസൃഷ്ടിയുടെ പരിണാമപരമായ സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്. സിട്രേറ്റ് ഉപാപചയം സാധ്യമായത് ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു മ്യൂട്ടേഷനിലൂടെ അല്ല, മറിച്ച് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ കണ്ടിൻജൻസി എന്ന പ്രതിഭാസത്തിലൂടെയാണ്. പരീക്ഷണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ നടന്ന ചില നിഷ്പക്ഷ മ്യൂട്ടേഷനുകൾ ബാക്ടീരിയകളുടെ ജനിതക പശ്ചാത്തലത്തെ ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ സജ്ജമാക്കിയില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, പിൽക്കാലത്ത് സംഭവിച്ച നിർണായക മ്യൂട്ടേഷന് സിട്രേറ്റ് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ശേഷി നൽകാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. ഇതിലൂടെ, വിവരങ്ങൾ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന സ്ഫോടനാത്മക സംഭവങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ദീർഘകാല ജനിതക പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ആകെത്തയാണെന്ന് പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം വാദിക്കുന്നു.

അതിനാൽ, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ ഉയർത്തുന്ന അസംഭാവ്യതാ വാദങ്ങൾ, പരിണാമത്തെ ചരിത്രരഹിതവും ഘട്ടരഹിതവുമായ ഒരു അന്ധചലനമായി കാണുന്നിടത്താണ് ശക്തിയാർജ്ജിക്കുന്നത്. പരിണാമത്തെ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ — ക്യൂമുലേറ്റീവ്, ചരിത്രപരമായ, നിയന്ത്രണങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായി — മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണതയും വിവരങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും ശാസ്ത്രീയമായി അസാധ്യമാണെന്ന നിഗമനം നിലനിൽക്കുന്നതല്ല. വിവരങ്ങളും സങ്കീർണ്ണതയും പരിണാമചരിത്രത്തിന്റെ സ്വാഭാവികവും അനിവാര്യവുമായ പരിണതഫലങ്ങളായി മാറുന്നു.

ഭാഗം നാല്

ഇവോ–ഡീവോയും രൂപപരിണാമത്തിന്റെ ആന്തരിക വ്യാകരണവും

ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വാദങ്ങൾ ജൈവവ്യവസ്ഥകളിലെ സങ്കീർണ്ണതയെ പ്രധാനമായും അന്തിമ ഘടനകളുടെ (final structures) തലത്തിൽ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, ആധുനിക പരിണാമ–വികാസ ജീവശാസ്ത്രം (Evolutionary Developmental Biology, Evo-Devo) ജീവരൂപങ്ങളെ വികാസപ്രക്രിയയുടെ പരിണതഫലങ്ങളായാണ് ദർശിക്കുന്നത്. ഈ വ്യത്യസ്തമായ ദൃഷ്ടികോണമാണ്, അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണതയെന്നോ നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണതയെന്നോ തോന്നുന്ന പല ഘടനകളും പരിണാമചരിത്രത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഫലങ്ങളായി മാറുന്നത് എങ്ങനെ എന്നത് വിശദീകരിക്കുന്നത്. ഇവോ–ഡീവോയുടെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ കണ്ടെത്തൽ, പ്രകൃതി ഓരോ പുതിയ ജീവിവർഗ്ഗത്തിനും വേണ്ടി പൂജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ ജീനുകളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. മറിച്ച്, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു പരിമിതമായ ജനിതക ടൂൾകിറ്റ് (genetic toolkit) പുനർവിന്യാസം ചെയ്യുകയാണ് പരിണാമം ചെയ്യുന്നത്. ഈ ടൂൾകിറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന നിയന്ത്രണ ജീനുകൾ, സിഗ്നലിംഗ് പാതകൾ, ട്രാൻസ്‌ക്രിപ്ഷൻ ഫാക്ടറുകൾ എന്നിവ, കാഴ്ചയിൽ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ജീവരൂപങ്ങൾക്കും അടിത്തറയാകുന്നു.

ഹോക്സ് ജീനുകൾ (Hox genes) ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണമാണ്. ഒരു ഈച്ചയുടെയും ഒരു മനുഷ്യന്റെയും ശരീരത്തിന്റെ മുൻ–പിന്ന് അച്ചുതണ്ടിലെ അടിസ്ഥാന ക്രമീകരണം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് സമാനമായ ഹോക്സ് ജീനുകളാണെന്ന കണ്ടെത്തൽ, രൂപപരിണാമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരമ്പരാഗത ധാരണകളെ ആഴത്തിൽ മാറ്റിമറിച്ചു. ഇവിടെ പുതിയ വിവരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ജീനുകളുടെ എണ്ണവർദ്ധനവിലൂടെയല്ല; മറിച്ച്, ഈ ജീനുകൾ എപ്പോൾ, എവിടെ, എത്രമാത്രം സജീവമാകുന്നു എന്നതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന റെഗുലേറ്ററി ഘടകങ്ങളിലൂടെയാണ്. ചെറിയ നിയന്ത്രണ വ്യത്യാസങ്ങൾ പോലും വൻ രൂപപരിണാമ ഫലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. ഇതോടൊപ്പം നിലനിൽക്കുന്ന മറ്റൊരു നിർണ്ണായക ആശയമാണ് ഡീപ് ഹോമോളജി (Deep Homology). കാഴ്ചയിൽ പരസ്പരം യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലെന്ന് തോന്നുന്ന അവയവങ്ങൾ — ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പ്രാണിയുടെ കാലും മനുഷ്യന്റെ കൈയും — ഒരേ ജനിതക വേരുകളും വികസനപാതകളും പങ്കുവെക്കുന്നു എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഇതിന്റെ സാരം. Distal-less പോലുള്ള ജീനുകൾ വ്യത്യസ്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കൈകാലുകളുടെ വികസനം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലൂടെ, പരിണാമം പുതിയ ഘടനകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ നിലവിലുള്ള മൊഡ്യൂളുകളെ പുനർപ്രയോഗം ചെയ്യുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ ഉന്നയിക്കുന്ന അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണത എന്ന ആശയം പലപ്പോഴും വികാസപരമായ വഴക്കത്തെയും (developmental plasticity) ജനിതക പുനർവിന്യാസത്തിന്റെ സാധ്യതകളെയും അവഗണിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി കാണപ്പെടുന്നു. ഒരു ഘടന ഇന്നത്തെ രൂപത്തിൽ അനിവാര്യമായി തോന്നുന്നു എന്നത്, വികാസപ്രക്രിയയിലെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അതേ രീതിയിൽ തന്നെ അനിവാര്യമായിരുന്നു എന്നർത്ഥമല്ല. വികാസപരമായി നിയന്ത്രിതമായ പല വഴികളും, വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ഫലങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. ഇവോ–ഡീവോ പരിണാമത്തിന്റെ പരിമിതികളെയും (constraints) സമാനമായി ഗൗരവത്തോടെ പരിഗണിക്കുന്നു. പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണം എന്തും നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര ശില്പിയല്ല; മറിച്ച്, ലഭ്യമായ വസ്തുക്കളും ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളും വെച്ച് നിലവിലുള്ളതിനെ പരിഷ്കരിക്കുന്ന ഒരു ടിങ്കറർ (tinkerer) മാത്രമാണ്. ഭൗതികവും രാസപരവുമായ നിയമങ്ങൾ, വികാസപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, ജനിതക ശൃംഖലകളിലെ പരസ്പരബന്ധിതത്വം (pleiotropy) എന്നിവ ചേർന്നാണ് രൂപപരിണാമത്തിന്റെ സാധ്യതാപരിധി നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഭൂരിഭാഗം സസ്തനികൾക്കും ഏഴ് കഴുത്ത് അസ്ഥികൾ മാത്രമാണുള്ളത് എന്ന വസ്തുത, പരിണാമം ഒരു “മോശം ഡിസൈൻ” തിരഞ്ഞെടുത്തതിന്റെ തെളിവല്ല. മറിച്ച്, ഈ എണ്ണം മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ജനിതക വ്യതിയാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ, പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണം ഈ അടിസ്ഥാന വികാസക്രമത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതാണ്. ജിറാഫിന്റെ നീളൻ കഴുത്തും എലിയുടെ ചെറുകഴുത്തും ഒരേ അസ്ഥിസംഖ്യ പങ്കുവെക്കുന്നത്, ചരിത്രപരമായ പൈതൃകത്തിന്റെ (phylogenetic constraint) വ്യക്തമായ അടയാളമാണ്. അതുപോലെ, സമുദ്രത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന തിമിംഗലങ്ങൾക്കും ഡോൾഫിനുകൾക്കും മത്സ്യങ്ങളെപ്പോലെ ചെകിളപ്പൂക്കൾ വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തത്, അവ കരയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന സസ്തനികളുടെ പിൻഗാമികളായതിനാലാണ്. ഇവയുടെ ശ്വാസകോശങ്ങൾ വെള്ളത്തിനടിയിൽ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കാൻ പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, തങ്ങളുടെ ജനിതക പൈതൃകം മൂലം അവയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായും ജലജീവികളാകാൻ കഴിയില്ല. ഇത് പരിണാമത്തിന്റെ പരിമിതിയല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ ചരിത്രബദ്ധതയുടെ അനിവാര്യമായ ഫലമാണ്.

രൂപപരിണാമത്തിലെ മറ്റൊരു നിർണ്ണായക ഘടകമാണ് ട്രേഡ്-ഓഫുകൾ. ഒരു സവിശേഷത മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോൾ മറ്റൊരു സവിശേഷതയിൽ ചില നഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത് ജൈവലോകത്ത് സാധാരണമാണ്. മനുഷ്യന്റെ വലിയ തലച്ചോറ് അതുല്യമായ വൈജ്ഞാനിക ശേഷി നൽകിയപ്പോൾത്തന്നെ, പ്രസവപ്രക്രിയയിൽ വലിയ സങ്കീർണ്ണതകൾക്കും അപകടങ്ങൾക്കും കാരണമായി. ഇതുപോലുള്ള സന്തുലനങ്ങളാണ് പരിണാമം ഓരോ ഘട്ടത്തിലും കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നത്. ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് നോക്കുമ്പോൾ, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ “അപൂർണ്ണതകൾ” എന്നോ “അസാധ്യതകൾ” എന്നോ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പല ഘടനകളും, യഥാർത്ഥത്തിൽ വികാസപരമായും ചരിത്രപരമായും ഏറ്റവും പ്രായോഗികമായ പരിഹാരങ്ങളാണ്. ഇവോ–ഡീവോയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ജൈവലോകത്തിലെ സങ്കീർണ്ണത ഒരു മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ മാസ്റ്റർ പ്ലാനിന്റെ പ്രതിഫലനമല്ല; മറിച്ച്, പരിമിതികളുടെയും സാധ്യതകളുടെയും ഇടയിൽ പ്രകൃതി കണ്ടെത്തിയ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ വഴികളുടെയാകെത്തയാണ്.

ഭാഗം അഞ്ച്

ജൈവ അപൂർണ്ണതകൾക്കു വേണ്ട വ്യാഖ്യാന ജാഗ്രത

പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രവും ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈനും തമ്മിലുള്ള സംവാദങ്ങളിൽ ജൈവ അപൂർണ്ണതകൾ (Biological Imperfections) പലപ്പോഴും പ്രബലമായ വാദമുഖങ്ങളായി ഉയർത്തപ്പെടാറുണ്ട്. ദ്രവ്യവാദപരമായ പരിണാമപക്ഷത്തുള്ളവർ ജൈവലോകത്തിലെ വിചിത്രമോ കാര്യക്ഷമമല്ലാത്തതോ ആയ ഘടനകളെ മോശം എഞ്ചിനീയറിംഗിന്റെ തെളിവായി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ അതീവ സങ്കീർണ്ണമായ വ്യവസ്ഥകളെ ബോധപൂർവ്വമായ ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഫലമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഈ രണ്ടു സമീപനങ്ങളും പലപ്പോഴും പങ്കുവെക്കുന്ന ഒരു മൗലിക ദൗർബല്യമുണ്ട്: അപൂർണ്ണമായ അറിവിൽ നിന്നുള്ള അതിവേഗ നിഗമനങ്ങൾ.

തന്മാത്രാതലത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെയും ജനിതക നിയന്ത്രണങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച മാനുഷികമായ അറിവ് ഇന്നും ഭാഗികമാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് ഇവിടെ അനിവാര്യമാണ്. ഒരു ഘടന ഇന്നത്തെ അറിവിന്റെ പരിധിയിൽ ഉപയോഗശൂന്യമെന്നോ അനാവശ്യമെന്നോ തോന്നുന്നു എന്നത്, അതിന് യാതൊരു ധർമ്മവുമില്ല എന്ന അന്തിമ നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിക്കേണ്ടതില്ല. ജീവശാസ്ത്രചരിത്രം ഇത്തരത്തിലുള്ള തെറ്റായ നിഗമനങ്ങളുടെ നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ നമുക്ക് മുന്നിൽ വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

മനുഷ്യശരീരത്തിലെ അപ്പെൻഡിക്സ് ദീർഘകാലം ഒരു ഉപയോഗശൂന്യമായ അവശിഷ്ടാവയവം എന്ന നിലയിലാണ് പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ, പിൽക്കാല ഗവേഷണങ്ങൾ ഇത് പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നതായും, കുടലിലെ ഗുണകരമായ ബാക്ടീരിയകളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ‘സേഫ് ഹൗസ്’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നതായുംകണ്ടെത്തി. സമാനമായി, ജനിതക ഘടനയിലെ വലിയൊരു ഭാഗത്തെ ‘ജങ്ക് ഡിഎൻഎ’ (Junk DNA) എന്ന് മുദ്രകുത്തി തള്ളിക്കളഞ്ഞതും അറിവില്ലായ്മയുടെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമായിരുന്നു. ENCODE (Encyclopedia of DNA Elements) പോലുള്ള നൂതന ഗവേഷണപദ്ധതികൾ തെളിയിക്കുന്നത്, ഇത്തരം ഭാഗങ്ങൾ ജനിതക നിയന്ത്രണത്തിലും കോശവികാസത്തിലും സൂക്ഷ്മമായെങ്കിലും നിർണ്ണായകമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നുവെന്നാണ്.

ഇത്തരം ഉദാഹരണങ്ങൾ, ഒരു ഘടനയുടെ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ നിലവിലെ ധാരണകൾ അതിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കണമെന്നില്ല എന്ന ബോധ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക ഘടനയുടെ അപ്രയോജനകരതയോ അപൂർണ്ണതയോ എന്ന വിലയിരുത്തൽ പലപ്പോഴും നമ്മുടെ അറിവിന്റെ പരിമിതികളെയാണ് കൂടുതൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്.

പരിണാമം ലക്ഷ്യാധിഷ്ഠിതമായ ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതിയല്ല; മറിച്ച്, കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളിലൂടെ മാറിമാറി വരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളോട് പ്രതികരിച്ചുകൊണ്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഒരു നിരന്തര പരിഷ്കരണപ്രക്രിയയാണ്. ഈ പ്രക്രിയയിൽ ട്രേഡ്-ഓഫുകൾ അഥവാ സന്തുലനങ്ങൾ അനിവാര്യമായി സംഭവിക്കുന്നു. ഒരു സവിശേഷത മെച്ചപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റൊന്നിൽ ചില നഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത് ജൈവലോകത്ത് അപൂർവമല്ല.

കഴുത്തിലെ റികറന്റ് ലാറിഞ്ചിയൽ നാഡിയുടെ (Recurrent Laryngeal Nerve) അസാധാരണമായ നീളം ഇതിന് മറ്റൊരു ക്ലാസിക്കൽ ഉദാഹരണമാണ്. ഈ നാഡിയുടെ പാത ഇന്നത്തെ ശരീരഘടനയിൽ അസംസ്കൃതമായതായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഭ്രൂണവികാസത്തിലെ ചരിത്രപരമായ പരിമിതികളുടെയും മുൻപത്തെ ശരീരരൂപങ്ങളുടെ പരിഷ്കരണങ്ങളുടെയും ഫലമായാണ് അത് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്ന ഘടനകളെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറ്റിയെടുത്തതിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ് ഇത്തരം ജൈവരൂപങ്ങൾ.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ജൈവഘടനകളെ കേവലം “മോശം ഡിസൈൻ” എന്നോ അല്ലെങ്കിൽ “അസാധ്യമായ സങ്കീർണ്ണത” എന്നോ മുദ്രകുത്തുന്നത് ബൗദ്ധികമായ അതിസാഹസമാണ്. ജൈവശാസ്ത്രപരമായ ധർമ്മങ്ങളും അർത്ഥങ്ങളും പലപ്പോഴും അവയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ നിലവിലെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെക്കാൾ വ്യാപകമായിരിക്കാം. ഈ വിഷയത്തിൽ സ്വീകരിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും വിവേകപൂർണ്ണമായ നിലപാട്, രീതിശാസ്ത്രപരമായ സംയമനം പാലിക്കുക എന്നതാണ്.

ഒരു നിശ്ചിത ഘടനയെ മാത്രം ആസ്പദമാക്കി അതിഭൗതികമായോ ദാർശനികമായോ അന്തിമ നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തുന്നതിനേക്കാൾ പ്രസക്തം, ശാസ്ത്രീയമായ വിനയത്തോടെ കൂടുതൽ സമഗ്രമായ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുക എന്നതാണ്. ജൈവലോകത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അറിവ് ഇപ്പോഴും വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവ്, ഈ സംവാദത്തിൽ ഇരുപക്ഷത്തിനും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ, ജൈവവ്യവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പല തർക്കങ്ങളും ശാസ്ത്രദർശനത്തിലെ ഒരു അടിസ്ഥാനസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലാണ് കാണേണ്ടത്. ഇത് തെളിവുകൾ മാത്രം കൊണ്ട് സിദ്ധാന്തം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടാത്തതിന്റെ ഒരു പരമ്പരാഗത ഉദാഹരണമാണ്. ശാസ്ത്രദർശനത്തിൽ ഡുഹേം–ക്വൈൻ സിദ്ധാന്തം (Duhem–Quine Thesis) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ നിലപാടനുസരിച്ച്, യാതൊരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തവും ഒറ്റയ്ക്ക്, സ്വതന്ത്രമായി പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഓരോ അനുഭവപരിശോധനയും അനിവാര്യമായി ചില സഹഅനുമാനങ്ങളെ (auxiliary assumptions) ആശ്രയിച്ചാണ് നിലകൊള്ളുന്നത് — പരീക്ഷണരീതികൾ, പശ്ചാത്തലജ്ഞാനം, വ്യാഖ്യാനചട്ടക്കൂടുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ. അതിനാൽ, ഒരേ തെളിവുകളിൽ നിന്ന് തന്നെ വ്യത്യസ്ത സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഉയർന്നുവരാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ശാസ്ത്രീയ സംവാദങ്ങളിൽ അപൂർവമല്ല. ഈ തിരിച്ചറിവ്, ജൈവ ‘അപൂർണ്ണതകൾ’ എന്നതിനെ ആസ്പദമാക്കി അതിഭൗതികമായോ നിഷേധാത്മകമായോ അന്തിമനിഗമനങ്ങളിൽ എത്തുന്നതിനേക്കാൾ, വ്യാഖ്യാനത്തിലെ രീതിശാസ്ത്രപരമായ സംയമനം അനിവാര്യമാണെന്ന് വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഭാഗം ആറ്

ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ — ദൈവശാസ്ത്രപരമായ വിശകലനവും സഭാപരമായ നിലപാടും

ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും, അതിന്റെ ആന്തരിക പ്രേരണകളും ദാർശനിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ഒഴിവാക്കാനാവാത്തവിധം ദൈവശാസ്ത്രപരമായ മാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. ജൈവലോകത്തിലെ സങ്കീർണ്ണതയ്ക്കും വിവരസമ്പത്തിനും പിന്നിൽ ഒരു ബോധപൂർവ്വമായ ബുദ്ധിശക്തി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന നിഗമനം, ദൈവവിശ്വാസത്തെ ഭൗതികവാദപരമായ വെല്ലുവിളികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രതിരോധ കവചമായി പലപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഈ സമീപനം ദൈവത്തെ എങ്ങനെയാണ് ആശയവൽക്കരിക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇവിടെ നിർണ്ണായകമാകുന്നത്.

ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ വക്താക്കൾ പൊതുവെ ദൈവത്തെ ഒരു കോസ്മിക് എഞ്ചിനീയർ എന്ന നിലയിലാണ് പ്രത്യക്ഷമായോ പരോക്ഷമായോ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിനിയമങ്ങൾക്കു പര്യാപ്തമല്ലാത്തിടങ്ങളിൽ മാത്രം ദൈവീക ഇടപെടൽ അനുമാനിക്കുന്ന ഈ വീക്ഷണം, ദൈവത്തെ ഭൗതിക കാരണങ്ങളിലൊന്നായി മാറ്റുന്ന അപകടം വഹിക്കുന്നു. ഇതുവഴി, ശാസ്ത്രം വിശദീകരിക്കാനാവാത്ത വിടവുകളിൽ മാത്രം ദൈവത്തെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്ന “വിടവുകളിലെ ദൈവം” (God-of-the-gaps) എന്ന ദൈവശാസ്ത്രപരമായ പ്രശ്നത്തിലേക്കാണ് ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ പലപ്പോഴും വഴുതിപ്പോകുന്നത്. ഈ സമീപനത്തിന്റെ മൗലിക ദൗർബല്യം, ശാസ്ത്രീയ വിശദീകരണങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് ദൈവത്തിന് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഇടം ക്രമേണ ചുരുങ്ങുന്ന ഒരു ആശയരൂപം സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു ഘടനയെ ഇന്ന് ശാസ്ത്രം വിശദീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന കാരണത്താൽ അതിനെ ദൈവീക ഇടപെടലിന്റെ ഫലമായി പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ, നാളെയുണ്ടാകുന്ന ശാസ്ത്രീയ പുരോഗതി ആ നിഗമനത്തെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന അവസ്ഥ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ക്രിസ്ത്യൻ സഭ — പ്രത്യേകിച്ച് കത്തോലിക്കാ സഭ — ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈനിനെക്കുറിച്ച് എന്തെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. വസ്തുതാപരമായി പറഞ്ഞാൽ, കത്തോലിക്കാ സഭ ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈനെ ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, സഭ അതിനെ ഔദ്യോഗികമായി നിരാകരിച്ചിട്ടുമില്ല. എന്നാൽ, സഭയുടെ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ പാരമ്പര്യവും ഔദ്യോഗിക പ്രമാണങ്ങളും പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന രീതിശാസ്ത്രപരമായ സമീപനത്തോട് സഭയ്ക്ക് വ്യക്തമായ അകലം നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന് കാണാം. പോപ്പ് ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ (1996) പരിണാമത്തെ “വെറും സിദ്ധാന്തമല്ല, മറിച്ച് ശക്തമായ ശാസ്ത്രീയ പിന്തുണയുള്ള വിശദീകരണം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും, പോപ്പ് ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമനും പോപ്പ് ഫ്രാൻസിസും പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ സാധുത അംഗീകരിച്ചതും ഇവിടെ നിർണ്ണായകമാണ്. സഭയുടെ ഔദ്യോഗിക ദൈവശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച്, ദൈവം ഭൗതിക കാരണങ്ങളുടെ ശൃംഖലയിലൊരു ഘടകമല്ല; മറിച്ച് അവയുടെ നിലനിൽപ്പിനെയും പ്രവർത്തനത്തെയും ഒരേസമയം താങ്ങിനിർത്തുന്ന പരമമായ ആധാരശക്തിയാണ് (Primary Cause). ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, പ്രകൃതിനിയമങ്ങൾ ദൈവീക പ്രവർത്തനത്തിന് എതിരാളികളല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ മാർഗങ്ങളാണ്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ജീവൻ സ്വയം സംഘടിച്ച് സങ്കീർണ്ണമായ രൂപങ്ങളിലേക്ക് പരിണമിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രപഞ്ചം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നത്, ദൈവത്തിന്റെ അഭാവമല്ല; മറിച്ച് സൃഷ്ടിയിലെ ആഴത്തിലുള്ള ബൗദ്ധിക ക്രമത്തിന്റെ തെളിവായാണ് ക്ലാസിക്കൽ ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രം അതിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. ഫ്രാൻസിസ്കോ അയാല നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ, ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ ദൈവത്തെ പ്രകൃതിയിലെ പിഴവുകൾ തിരുത്താൻ ഇടയ്ക്കിടെ ഇടപെടേണ്ടി വരുന്ന ഒരു അപൂർണ്ണ ശില്പിയായാണ് അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് — ഇത് ക്രിസ്തീയ ദൈവധാരണയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതല്ല.

സൃഷ്ടി എന്നത് പരിണാമത്തിനൊപ്പം പുറമേ സംഭവിക്കുന്ന ഒരു ഇടപെടൽ അല്ല; മറിച്ച് പരിണാമം പോലുള്ള പ്രക്രിയകൾ തന്നെ സാധ്യമാകുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന അവസ്ഥയാണ്. ശാസ്ത്രം “എങ്ങനെ” എന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകുമ്പോൾ, ദൈവശാസ്ത്രം “എന്തുകൊണ്ട്” എന്ന ചോദ്യത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് അന്വേഷണങ്ങളും അവയുടെ ശരിയായ മേഖലകളിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അവ തമ്മിൽ അനിവാര്യമായ ഒരു സംഘർഷം നിലനിൽക്കേണ്ടതില്ല.

ഉപസംഹാരം

ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈൻ ജൈവവ്യവസ്ഥകളിലെ സങ്കീർണ്ണതയെയും ആന്തരിക ഏകോപനത്തെയും ഗൗരവത്തോടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതാണ് അതിന്റെ പ്രധാന ബലം. അന്യൂനമായ സങ്കീർണ്ണതയും നിർദ്ദിഷ്ട സങ്കീർണ്ണതയും പോലുള്ള സങ്കല്പങ്ങൾ, ജൈവലോകത്തെ ലഘുവായ യാദൃച്ഛികതയുടെ പരിണതഫലമായി കാണുന്ന സമീപനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ആ സങ്കീർണ്ണതയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശദീകരിക്കാൻ അസാധ്യമാണെന്ന് വിധിയെഴുതുന്നിടത്താണ് ഈ വാദങ്ങൾ അവരുടെ പരിധി മറികടക്കുന്നത്.

ആധുനിക പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രം ഈ വെല്ലുവിളികളെ ഉപരിപ്ലവമായി തള്ളിക്കളയുന്നില്ല; മറിച്ച്, തന്മാത്രാതലത്തിലുള്ള വിശദീകരണങ്ങളിലൂടെയും ചരിത്രപരമായ വിശകലനങ്ങളിലൂടെയും അവയെ നേരിട്ട് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. കോ-ഓപ്ഷൻ, ജനിതക ഇരട്ടിപ്പ്, നിയന്ത്രണ ജീനുകൾ, ക്യൂമുലേറ്റീവ് സെലക്ഷൻ, ഇവോ–ഡീവോ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ, ജൈവസങ്കീർണ്ണതയും വിവരങ്ങളും എങ്ങനെ സ്വാഭാവികമായി രൂപപ്പെടുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് യുക്തിസഹമായ ഒരു ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നു.

ശരിയായി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, ദൈവശാസ്ത്രത്തിന് തന്റെ നിലപാടുകൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ഇന്റലിജന്റ് ഡിസൈന്റെ ശാസ്ത്രീയ അവകാശവാദങ്ങൾ അനിവാര്യമല്ലെന്ന് കാണാം. പ്രകൃതിയെ അതിന്റെ സ്വാഭാവികതയിൽ ദർശിക്കുകയും, ശാസ്ത്രീയ അറിവിനെ പ്രപഞ്ചസത്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ചരിത്രപരമായ പ്രയാണമായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് വിശ്വാസത്തിനും വിജ്ഞാനത്തിനും ഒരുപോലെ കരുത്ത് പകരുന്നത്. ശാസ്ത്രം നൽകുന്ന വിശദീകരണങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അത്ഭുതങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല; മറിച്ച്, ആ അത്ഭുതങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ നിയമബദ്ധമായ സൗന്ദര്യത്തെ കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.